الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
348
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و محبت او است ، بخشنده و آمرزنده نسبت به گنهكاران توبه كار ، و پر محبت نسبت به بندگان صالح . در حقيقت ذكر اين اوصاف در برابر تهديدى كه در آيات قبل آمده براى بيان اين حقيقت است كه راه بازگشت به روى گنهكاران باز است ، و خداوند در عين شديد العقاب بودن غفور و ودود و رحيم و مهربان است . از آنچه گفته شد : روشن مىشود كه و « ودود » در اينجا معنى فاعلى دارد نه مفعولى ، و اينكه بعضى صيغه « ودود » را به معنى « اسم مفعول » دانستهاند مانند « ركوب » كه به معنى « مركوب » آمده است ، يعنى خداوند بسيار دوست داشتنى است تناسب با وصف « غفور » كه قبل از آن آمده ، ندارد زيرا هدف بيان محبت پروردگار نسبت به بندگان است ، نه علاقه و محبت بندگان نسبت به او . وصف سوم يعنى « * ( ذُو الْعَرْشِ ) * » با توجه به اينكه عرش كه به معنى تخت بلند سلطنتى است در اين گونه موارد كنايه از قدرت و حاكميت مىباشد ، و بيانگر اين واقعيت است كه حكومت جهان هستى از آن او است ، و هر چه اراده كند انجام مىگيرد بنا بر اين در حقيقت جمله « * ( فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ ) * » از لوازم اين حاكميت مطلقه است ، و در مجموع قدرت او را بر مساله معاد و زنده كردن مردگان بعد از مرگ و كيفر و مجازات جباران و شكنجه گران نشان مىدهد . « مجيد » از ماده « مجد » به معنى گستردگى كرم و شرافت و جلال است ، و اين از صفاتى است كه مخصوص خداوند مىباشد ، و در مورد ديگران كمتر به كار مىرود ( 1 ) . اين پنج وصف انسجام روشنى دارد ، زيرا « غفور » و « ودود » بودن آن گاه مفيد است كه شخص داراى « قدرت » باشد ، و كرمش وسيع و نعمتش بىپايان ، تا
--> ( 1 ) بايد توجه داشت كه « مجيد » در آيه فوق طبق قرائت مشهور مرفوع است و از اوصاف خدا است نه مجرور و از اوصاف عرش .